.Rather than love, than money, than fait, than fame, than fairness...give me truth.
Christopher McCandless

ชีวิตที่ต้องเจอเรื่องร้ายๆ ในตอนเด็ก ๆ บางครั้ง ก็ทำให้เชื่อใจคนยาก ความร้ายกาจ ความเกรี้ยวกราดของคนที่ทำต่อกันต่อหน้าเด็กที่ยังไม่บรรลุนิติภาวะ ไม่เข้าใจโลกของผู้ใหญ่อย่างแจ่มแจ้ง มันทำให้เกิดความไม่เข้าใจจิตใจของผู้คน ว่าแท้จริงแล้ว เป็นคนเช่นไร....และความไม่เข้าใจนั้น กลับกลายเป็นกำแพงแห่งความหวาดระแวงที่ค่อย ๆ ก่อขึ้นมาล้อมรอบตัวเอง เพียงเพื่อไม่ให้ใครมาแตะต้องส่วนที่เปราะบางที่สุดได้ นั่นก็คือ หัวใจ

Into the Wild เป็นเรื่องเกี่ยวกับชายหนุ่มวัยยี่สิบต้น ๆ Christopher Candless (Emile Hirsch) ที่เพิ่งจบจากมหาวิทยาลัยหมาด ๆ แต่กลับตัดสินใจที่จะทิ้งครอบครัว เพื่อนฝูง เพื่อไปตามหาความหมายของชีวิต โดยมีปมในใจด้วยเรื่องโกหกที่พ่อและแม่ของเขาเองสร้างภาพมาตลอดว่ามีชีวิตที่ปกติสุขดี รวมไปถึงความจริงที่คริสได้รับรู้มาจากญาิติเกี่ยวกับเรื่องที่แท้จริงที่ของพ่อกับแม่ ซึ่งมันเป็นเรื่องที่กลับตาลปัตรจากเรื่องที่เค้าได้ยินมาจากปากของพ่อแม่ตัวเองทั้งหมด จากปมเหล่านี้เองทำให้คริสเริ่มปิดตัวเอง ทำลายหลักฐานทุกอย่างที่เกี่ยวกับตัวเอง เพื่อที่จะไปมีตัวตนในแบบที่ตัวเองอยากให้เป็น คริสเปลี่ยนชื่อเสียงเรียงนามตัวเองใหม่ เป็น Alexander Supertramp และได้ทำลายหลักฐานที่ระบุตัวตนเดิมของเค้าไปจนสิ้นซาก เพื่อที่จะเริ่มต้นชีวิตใหม่ในแบบที่อยากเป็นโดยเดินทางไปเรื่อย ๆ และมีจุดหมายปลายทางคือ อลาสก้า...

เนื้อเรื่องในหนังเป็นการเดินทางผ่านเมืองต่างๆ จนไปถึงเมืองอลาสก้าของ Alex การพบปะผู้คนระหว่างทางทำให้เห็นถึงมุมมองของหนุ่ม Alex ได้ชัดเจน เค้าไม่ต้องการเงินทอง ไม่ต้องการสร้างความผูกพันธ์กับใครเพื่อที่จะทำให้เกิดความสุข แต่ต้องการความสุขที่มันมาเองโดยที่ไม่ต้องไปสรรหาอะไรให้ซับซ้อนมากมาย ก็แค่ได้อยู่กับธรรมชาติ อยู่กับตัวเอง เป็นอิสระจากทุกกฎเกณฑ์ อิสระจากสิ่งใดก็ตามที่มนุษย์เราอุปโลกขึ้นว่ามันสามารถสร้างความสุขให้เราได้

ถ้าจะถามว่าการที่ Alex ปิดกั้นตัวเองจากสิ่งรอบข้างโดยเฉพาะความผูกพันธ์ระหว่างมนุษย์ด้วยกัน และแน่วแน่ในชีวิตด้วยตัวคนเดียวขนาดนั้นจะทำให้เค้าได้พบกับความสุขอย่างที่เค้าใ่ฝ่ฝันอยากจะเจอหรือไม่ ใช่ เค้าพบความสุขในแบบที่เค้าอยากได้ แต่ในขณะเดียวกันความสุขนั้นก็ทำให้ Alex ได้รู้ว่า

"Happiness only real when shared"

ด้วยความคิดนี้เองทำให้เค้าเริ่มคิดถึงครอบครัว ตัวตนที่แท้จริงของตัวเองและคิดว่าถึงเวลาแล้วที่เค้าจะได้กลับไปบอกเล่าความสุขเหล่านี้ให้พวกเค้าได้ฟัง แต่โชคร้ายเหลือเกินที่ธรรมชาติที่เค้ารักแสนรักกลับกลายเป็นกับดักขังตัว Alex ไว้ไม่ให้จากไป และเมื่อความหิวโหยและความลำบากยากแค้นเริ่มย่างกรายเข้ามาในช่วงที่อาจเรียกได้ว่าเป็นช่วงสุดท้ายของการเดินทางของเค้า Alex ก็ยอมรับมันด้วยความสงบเยือกเย็น พร้อมกับพาความทรงจำที่ดีกับพ่อและแม่ติดตัวไปกับเค้าด้วยในที่สุด และฉาำกจบคงจะสรุปคำพูดของนายทหารชราที่ Alex พบระหว่างทางได้เป็นอย่างดีว่า

"When you forgive, you love. And when you love, God's light shines on you."

มันคงต้องมีซํกครั้งหนึ่งในชีวิตที่คนเราจำเป็นต้องกั้นกำแพงเพื่อขังตัวเองไว้ ก่อนที่ใครจะเ้ข้ามาทำร้ายให้เจ็บปวดไปชั่วชีวิต แต่ถ้าคิดในมุมกลับกันบางครั้งสิ่งที่ทำร้ายเรา มันก็คือแบบทดสอบครั้งสำคัญที่เืบื้องบนกำหนดให้เราเลือกที่จะเก็บความโกรธไว้กับตัวเองตลอดชีวิต หรือเลือกที่จะให้อภัย ซึ่งจะสามารถทำลายกำแพงทั้งหลายทั้งปวงรอบตัวเราให้ทลายลงได้ในพริบตานั่นเอง.

ส่วนตัวชอบเรื่องนี้มาก ถึงมากที่สุดเพราะความใฝ่ฝันที่สูงที่สุดในชีวิตก็คือการได้เดินทางตัวคนเดียวในแบบขบถ ๆ ดูซักครั้งนึง เพราะความกดดันจากทั้งสังคม ความจอมปลอม ผู้คนรอบข้าง ครอบครัว หรือแม้แต่วัตถุรอบตัว มันทำให้เราเหมือนอยู่ในกำแพงที่เราสร้างขึ้นมา กลับกลายเป็นกรงที่ขังตัวเองไว้อย่างนั้นไม่ให้ไปไหนได้ การจะปลดปล่อยตัวเองแบบบ้าๆ ซักครั้งโดยลืมตัวตนของตัวเองไป และกลับมาเกิดใหม่โดยปราศจากพันธนาการต่าง ๆ รวมไปถึงความเป็นตัวกู ของกู นั้น มันคงจะเป็นความสุขไม่น้อยเลยทีเดียว

ป้ายกำกับ: talkabout

ส่วนตัวเป็นคนที่ชอบดูภาพยนตร์ sci-fi ที่เี่กี่ยวกับสิ่งมีชีวิตนอกโลก หรือ สิ่งอะไรก็ตามที่มันไม่เคยมีอยู่จริงบนโลกกลม ๆ ใบนี้ เพราะมันทำให้รู้สึกตื่นเต้น คึกคัก อยู่นอกเหนือความคาดหมาย ไม่สามารถเดาได้เลยว่าอะไรจะเกิดขึ้นต่อไป

Another Earth ชื่อเรื่องก็บอกอยู่ชัดเจนว่า มันมีโลกอีกใบ อยู่บนนั้น น่าสนุกไหม อยู่ีดี ๆ ก็มีโลกอีกใบโผล่มาให้เห็นซึ่ง ๆ หน้า โลกที่เราเองก็คุ้นเคยดี เพียงแต่มันไม่ใช่โลกที่เรากำลังยืนอยู่ มันน่าค้นหาดีแท้

เมื่อดูไปเรื่อย ๆ หนังที่เราคิดว่ามันน่าจะมีมนุษย์ต่างดาวโผล่ มีฉากจานบิน ฉากนอกโลก มันกลับกลายเป็นหนังที่เป็นอะไรที่เรียกภาษาชาวบ้านว่า ติดดิน เอามาก ๆ Another Earth เป็นหนังที่ดำเนินเรื่องผ่านตัวละครหญิงที่ชื่อ Rhoda Williams ผู้ที่ประสบกับเหตุการณ์ร้ายแรงที่ทำให้เธอต้องเอาชนะจิตใจตัวเองอย่างใหญ่หลวง โดยมีเบื้องหลังเป็น ปฎิกิริยา ของผู้คนต่อเหตุการณ์ การค้นพบ "โลกใบที่ 2" ควบคู่ไปกับการสร้างความสัมพันธ์ระหว่างตัวเธอเองและนักประพันธ์เพลงชื่อดังอย่าง John Burroughs

การดำเนินเรื่องโดยนำความเป็น sci-fi เข้ามาเสริมให้เป็นหนังที่ไม่ราบเรียบจนเกินไป โดยยก "โลกใบที่ 2" ที่เหมือนโลกที่เราอยู่ทุกรูปแบบ แม้กระทั่งตัวเราบนโลกใบนั้น ขึ้นมาเป็นตัวอุปมา อุปมัย เกี่ยวกับตัวตนที่แท้จริงของเราเองนับเป็นรายละเีอียดที่ลึกซึ้งและกินใจมาก คำถามเกี่ยวกับ การมองตัวเราผ่านโลกอื่น การปล่อยวาง การค้นพบและให้อภัยตัวเอง เป็นหนึ่งในข้อความที่ผู้กำกับต้องการสื่อผ่านหนังไปถึงตัวผู้ชม ว่า ทุกวันนี้สิ่งรอบตัวที่หล่อหลอมเราจนโตขึ้นมานั้น มันได้ทำให้เราหลงลืมตัวตนที่แท้จริงของเราไปหรือเปล่า เรามีสังคม เราแคร์คนรอบข้าง เราช่วยเหลือใคร ๆ แต่เราลืมที่จะคุยกับตัวเองว่าเราต้องการอะไรไปหรือเปล่าและอีกข้อความที่หนังพยายามสื่อให้เห็นเป็นคำพูดที่ชัดเจนก็คือ ทุกสิ่งทุกอย่างสามารถเปลี่ยนแปลงได้เพียงแค่เรามองไปอีกด้านหนึ่งเท่านั้นเอง

ต้องยอมรับว่าตอนแรกที่ดู คาดหวังว่ามันคงเป็นหนังที่เผยให้เราเห็นอะไรแปลก ๆ ใหม่ ๆ ในแบบที่เราคงจะอึ้งมาก ๆ แต่พอดู ๆ ไป ไอ้สิ่งที่เราคิดว่ามันไกลตัวมาก ที่แท้ ความสับสน ว้าวุ่นทั้งหลายมันอยู่ในใจเรานี่เอง หากเราไม่คุยกับตัวเอง ไม่ถามตัวเองว่าต้องการอะไร เราคงจะคอยตามหาสิ่งที่ไม่มีอยู่จริงไปเรื่อย ๆ เพราะแม้แต่ตัวเราเอง เรายังไม่รู้เลยว่าเราเป็นคนยังไง และ โลกใบที่ 2 จริง ๆ แล้วไม่ได้อยู่ไกลเกินเอื้อมเลย ถ้าเราคิดจะค้นมันให้เจอ...

ป้ายกำกับ: talkabout

ป้ายกำกับ: talkabout

เมื่อยังเป็นเด็ก กี่ครั้งที่ดูข่าวต่างประเทศแล้วเห็นประเทศนั้นประเทศนี้สู้รบกัน เกิดสงครามกลางเมือง หรือมีม็อบประท้วงดุเดือด ทำให้คิดอยู่เสมอว่า เราโชคดีแล้วที่ประเทศไทยไม่เป็นแบบเขาและไม่น่าจะเกิดเหตุการณ์อะไรอย่างนี้ในประเทศไทย เพราะบ้านเมืองเรามีผู้คนที่เป็นมิตร ไปไหนก็ยิ้มแย้มแจ่มใส มีน้ำใจให้แก่กันและกัน ฝรั่งมังค่าก็ชื่นชมบอกว่า "คนไทยใจดี" และสิ่งสำคัญที่สุด คนไทยทุกคนมีศูนย์รวมจิตใจที่เป็นหนึ่งเดียวกัน นั่นคือ องค์พระมหากษัตริย์ สิ่งเหล่านี้ทำให้ไม่มีแม้แต่ความคิดอยู่ในหัวเลยว่า ชาตินี้จะมีเหตุการณ์แบบที่เคยเห็นจากประเทศอื่นเกิดกับบ้านเมืองเราบ้าง มันคงเริ่มจากเหตุการณ์ฆ่ารายวันในภาคใต้เมื่อหลายปีก่อนหน้า แต่นั่นก็เป็นเพราะคนชาติอื่นเข้ามาทำลายความสงบ ยังไม่ปักใจเชื่อว่าบ้านเราจะมีวันที่คนไทยด้วยกันแตกคอกันเองได้ จนเมื่อเกิดสงครามระหว่างสีนั่นเองที่ทำให้ความคิดแบบเด็ก ๆ เหล่านั้นเริ่มหดหายไปทีละน้อย

ไม่อยากจะเชื่อว่า ตอนนี้สังคมไทยกลายเป็นสังคมที่มีแต่ความหวาดระแวงไปทั่วทุกพื้นที่ การจะทำความรู้จักกับใครซักคน ความระแวงอย่างหนึ่งมักเกิดอยู่ในใจ ว่าคน ๆ นี้ "สีอะไร" หากตัวแทนแห่งสีเหล่านั้นรู้จักแยกแยะ ว่าการเมืองเป็นความคิดส่วนบุคคลไม่เกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างกัน มันก็พอโล่งใจ แต่ในปัจจุบันมันกลับกลายเป็นว่า สีต่างกัน มันต้องเป็น "ศัตรู" กันไปเสียแล้ว เพื่อนบ้านที่เคยยิ้มให้กัน กลายเป็นคนที่ทักกันอย่างแกร็น ๆ เพื่อนร่วมงานไม่มองหน้ากันเพราะอยู่คนละข้าง คนในครอบครัวเดียวกันทะเลาะกันครั้งแรกในรอบหลายปี เพราะความคิดทางการเมืองไม่ตรงกัน ความสัมพันธ์เดิม ๆ มันยังดำเนินอยู่ แต่ในใจแต่ละคนนั้นมันได้สร้างกำแพงขึ้นมาโดยไม่รู้ตัวแล้ว และสิ่งนี้เองที่ทำลายความไว้ใจซึ่งกันและกันไปจนหมดสิ้น หรือสังคมไทยที่น่ารักดั่งเช่นเมื่อรุ่นปู่ย่าตายายของเรามันจะมลายหายไปในยุคนี้เสียแล้ว

ไม่เข้าใจว่าทำไมผู้คนถึงต้องการให้เกิดความแตกแยกในประเทศ สีบางสี ต้องการให้เกิดสงครามกลางเมือง เพื่ออะไร ? เพื่อที่ทุกคนจะได้กลับมาเริ่มต้นนับหนึ่งใหม่พร้อม ๆ กันใช่หรือไม่ อาจเป็นเพราะคนสม้ยนี้ เกิดหลังจากเหตุการณ์สงครามกลางเมืองในบ้านเรานานจนลืมกันไปแล้วว่า เหตุการณ์เหล่านั้นฝากบาดแผลอะไรให้ประเทศชาติและจิตใจคนไทยบ้าง สังคมที่อ่อนแอ บูชาแต่วัตถุทำให้คนเปลี่ยนไปถึงเพียงนี้เชียวหรือ เคยคิดกันหรือไม่ว่า เมื่อเกิดสงคราม ชีวิตจะบัดซบเพียงใด ชีวิตที่ปกติสุขและมีสันติที่เรามีกันมาหลายสิบปีนี้ไม่พออีกหรือ เราเรียกร้องให้เกิดการเปลี่ยนแปลงเพื่ออะไรกัน เคยคิดหรือไม่ว่า สงคราม จะนำอะไรมาสู่ชีวิตกันบ้าง ความแร้นแค้น อดอยาก ความสูญเสีย สูญสิ้น คงยังไม่เคยได้เจอกัน ถึงได้เรียกร้องอะไรมากมายเหลือเกิน

หากยังมองไม่เห็นภาพของสงครามกลางเมือง ก็ขอให้มองไปที่ภาพยนตร์หลาย ๆ เรื่องที่ถูกสร้างขึ้นมาจากเหตุการณ์สงครามกลางเมืองเหล่านี้ ที่น่าจะเป็นอุธาหรณ์ได้ว่า สงครามกลางเมืองนั้น มันไม่ได้น่าพิสมัยอย่างที่คิดกันไว้แม้แต่น้อย

1. Gone with the Wind (1939)
คงไม่ต้องพูดอะไรมากสำหรับภาพยนตร์คลาสสิคตลอดกาลอย่าง วิมานลอย เรื่องนี้ สงครามกลางเมืองของอเมริการะหว่างรัฐฝ่ายเหนือกับฝ่ายใต้ที่ยืดเยื้อเป็นเวลานานกว่า 4 ปี และสูญเสียทหารไปทั้งสิ้น 640,000 นายไม่นับรวมการเสียชีวิตของพลเมืองที่ไม่สามารถประเมิณได้ ผลกระทบต่อผู้คน โดยเฉพาะตัวละครเอกในเรื่อง ทำให้เห็นภาพอันน่าสะพรึงกลัวของสงครามกลางเมืองของชาติอเมริกาได้ดี และหากได้อ่านหนังสือด้วยแล้วจะยิ่งเห็นความโหดร้ายของสงครามว่ามันทำให้ชีวิตที่เคยสุขสบายของผู้คนเปลี่ยนไปในทางเลวร้ายเพียงใด ถึงแม้จะเป็นสงครามกลางเมืองแต่อย่างน้อยเค้าก็แบ่งฝ่ายชัดเจน ระหว่างรัฐเหนือกับใต้ ไม่เหมือนบ้านเราที่แบ่งฝ่ายกันไปทุกอำเภอทุกจังหวัด อย่างนี้คงหาความสามัคคีได้ยากเต็มที

2. Blood Diamond (2006)
สงครามกลางเมืองที่ยืดเยื้อเป็นเวลากว่า 11 ปีในสาธารณรัฐเชียร์รา ลีโอน ที่เกิดขึ้นระหว่างฝ่ายรัฐบาลและฝ่ายกบฎ RUF (Revolutionary United Front) เหตุการณ์ที่ซึ่งคร่าชีวิตประชาชนไปมากกว่าแสนคนและมีผู้ที่ได้รับผลกระทบจากสงครามจนเป็นผู้พิการถึง 2 ล้านคน นับเป็น 1 ใน 3 ของประชากรทั้งหมด จากภาพยนตร์เรื่องนี้จะเห็นได้ว่า ผู้ที่ได้รับผลประโยชน์ที่แท้จริง ไม่ใช่ประชาชนเลยแม้แต่น้อย แต่กลับต้องกลายมาเป้นตัวประกันให้กับฝ่ายกบฎและรัฐบาล ความโหดร้ายป่าเถื่อนของสงครามครั้งนี้ ทำให้คิดได้ว่าเราโชคดีอย่างหนักที่ไม่ได้เกิดมาในประเทศนี้

สองเรื่องหลังอาจจะไม่สามารถเรียกว่า Civil War ได้อย่างเต็มปากนักแต่มันก็คือสงครามระหว่างคนเชื้อชาติเดียวกันนั่นเอง

3. Full Metal Jacket (1987)
คืบเข้ามาใกล้ประเทศเพื่อนบ้านของเราอย่างเวียดนามกันบ้าง สงครามระหว่างเวียดนามเหนือ (ฝ่ายคอมมิวนิสต์) และเวียดนามใต้ (ฝ่ายประชาธิปไตย) ที่เกิดขึ้นหลังจากสนธิสัญญาสงบศึกที่เรียกว่า อนุสัญญาเจนีวา สาระสำคัญของสัญญาคือต้องการแบ่งเวียดนามออกเป็นสองประเทศ แต่ด้วยเหตุที่ต้องการรวมเวียดนามเข้ามาเป็นหนึ่งเดียวกันนี้เองที่ทำให้เกิดการเข่นฆ่าคนชาติเดียวกันอย่างโหดเหี้ยมและทารุณ และยืดเยื้อนานกว่า 10 ปี สงครามครั้งนี้เป็นบาดแผลของคนเวียดนามจนรัฐบาลถึงกับสร้างพิพิธภัณฑ์สงครามขึ้นมาในโฮจิมินท์ โดยแสดงภาพความทารุณต่าง ๆ ที่เกิดกับเชลยศึกและเหยื่อสงครามให้เห็นกันชัด ๆ และจัดให้นักเรียนมาทัศนศึกษาเพื่อให้ระลึกอยู่ตลอดเวลาว่า ผลของสงครามนั้นโหดร้ายเพียงใด หนังเรื่องนี้นับเป็นหนังสงครามเวียดนามที่ดูสมจริงที่สุด เพียงแต่เนื้อเรื่องจะเป็นมุมมองของทหารอเมริกันต่อความโหดเหี้ยมของสงครามและสงครามเปลี่ยนแปลงพวกเขาไปในทางไหนบ้าง ซึ่งเป็นเรื่องที่กระชากอารมณ์ของคนดูได้ดีที่สุดเรื่องนึงทีเดียว

4. TAEGUKGI (2004)
สงครามเกาหลี ที่เกิดขึ้นระหว่างเกาหลีเหนือและเกาหลีใต้ ที่เปิดศึกยืดเยื้อกว่าสามปี และมีคนเสียชีวิตนับล้านคน ภาพยนตร์เรื่องนี้เผยแผร่ให้เห็นความผูกพันธ์ระหว่างพี่ชายและน้องชาย แต่สงครามก็ทำให้ความรักและความผูกพันธ์ของคนทั้งคู่ต้องมลายหายไป เมื่อพี่ชายที่หวังเพียงต้องการสู้รบเพื่อช่วยชีวิตน้องชายให้ได้กลับบ้านอย่างปลอดภัย กลับต้องเปลี่ยนเค้าให้กลายเป็นคนบ้าสงครามและบ้าอำนาจ จนนำไปสู่ความขัดแย้งระหว่างคนทั้งสอง เรื่องนี้เปิดประเด็นที่น่าสนใจสำหรับเรื่องจิตใจของคน ซึ่งยากแก่การคาดเดา สิ่งที่คน ๆ หนึ่งทำอาจเป็นสิ่งที่ผิดในสายตาของอีกคน แต่สิ่งนั้น อาจกลายเป็นสิ่งถูกของเค้าก็เป็นได้ สงครามเกาหลีครั้งนี้สร้างบาดแผลให้กับคนเกาหลีไม่แพ้สงครามเวียดนามเลยทีเดียว

จากตัวอย่างภาพยนตร์ที่ยกมาทั้ง 4 เรื่อง 4 สงครามนั้น สิ่งที่เห็นได้ชัดเจนก็คือ เมื่อใดก็ตามที่สงครามได้เกิดขึ้นแล้ว มันไม่มีวันที่จะจบลงในสามวันเจ็ดวันอย่างที่คนสมองกลวงหลาย ๆ คนพยายามจะสร้างให้มันเกิดขึ้นในประเทศเราอย่างแน่นอน แต่กลับจะยืดเยี้อไปอีกหลายปี และความสูญเสียชีวิตและทรัพย์สินจำนวนมหาศาลนั้นเป็นสิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้เลย ถ้าหากทุกคนตระหนักถึงอุทาหรณ์ทึ่ภาพยนตร์เหล่านี้สร้างไว้แล้ว ความสามัคคีของคนในชาติก็คงจะเกิดขึ้นได้อย่างแน่นอน

ป้ายกำกับ: talkabout